Hisse senedi yoğun fon nedir? %80 kuralı ve stopaj

Kısa cevap: Hisse senedi yoğun fon, portföyünün devamlı olarak en az %80'i Borsa İstanbul paylarından oluşan yatırım fonudur. Ekim 2026 itibarıyla gerçek kişilerin kazancında stopaj %0'dır; TEFAS'ta işlem görmeyen hisse senedi yoğun serbest fonlarda 27 Mart 2026'dan itibaren alınan paylarda oran %17,5'tir.

Hisse senedi yoğun fon, portföy değerinin devamlı olarak en az %80'i Borsa İstanbul'da işlem gören şirket paylarından oluşan yatırım fonudur. Tanım, Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliği'nde (III-52.1) yer alır ve bu fonların unvanının sonunda "(Hisse Senedi Yoğun Fon)" ibaresi bulunur. Ekim 2026 itibarıyla gerçek kişilerin bu fonlardan elde ettiği kazançta stopaj %0'dır; tek istisna TEFAS'ta işlem görmeyen hisse senedi yoğun serbest fonlardır.

%80 kuralı neyi şart koşar?

Tebliğ'in 6. maddesinin ikinci fıkrasına göre bir fonun hisse senedi yoğun sayılması için şu koşullar birlikte aranır:

Oran: Fon portföy değerinin en az %80'i Borsa İstanbul'da işlem gören ihraççı paylarından oluşmalıdır. Menkul kıymet yatırım ortaklıklarının payları bu orana dahil edilmez.
Süreklilik: Oranın "devamlı olarak" sağlanması gerekir. Tebliğ, şartların günlük olarak sağlanmasını arar; ay sonu fotoğrafı ya da dönem ortalaması yeterli değildir.
Bağlı olduğu şemsiye fon: Fon, hisse senedi şemsiye fonuna veya serbest şemsiye fona bağlı olarak ihraç edilmelidir.

Hesaplamaya doğrudan tutulan hisselerin yanında bazı türev ve fon yatırımları da katılır: paylara ve pay endekslerine dayalı vadeli işlem sözleşmelerinin nakit teminatları, bu varlıklara dayalı opsiyonların primleri, borsada işlem gören ve paylara dayalı aracı kuruluş varantları ile pay endekslerini takip eden borsa yatırım fonlarının katılma payları. Yalnızca yurt dışı borsalarda işlem gören paylar ise %80'lik orana sayılmaz.

Örnek: Portföy değeri 100 milyon TL olan varsayımsal bir fon düşünelim. Fonda 76 milyon TL Borsa İstanbul hissesi, 3 milyon TL pay endeksini takip eden borsa yatırım fonu, 1 milyon TL pay endeksi vadeli işlem teminatı, 4 milyon TL menkul kıymet yatırım ortaklığı payı, 6 milyon TL yurt dışı hisse ve 10 milyon TL ters repo bulunsun.

Hesaba giren tutar 76 + 3 + 1 = 80 milyon TL, yani %80'dir. Menkul kıymet yatırım ortaklığı payları ve yurt dışı hisseler sayılmaz. Fon tam eşikte olduğu için hisse fiyatlarındaki küçük bir düşüş bile oranı %80'in altına indirebilir. Rakamlar varsayımsaldır.

Şartın sağlanmadığı günler için Tebliğ, yatırımcıların ve alım satıma aracılık eden kuruluşların tabi olacağı yükümlülüklerin yerine getirilmesinden fonun kurucusunu ve portföy saklayıcısını müteselsilen sorumlu tutar. Fiyat hareketleri gibi yönetici kontrolü dışındaki nedenlerle portföy sınırlarının aşılması hâlinde ise Tebliğ'in 24. maddesi, sınırlara en geç 30 gün içinde uyum sağlanmasını öngörür.

Hisse senedi fonu ile hisse senedi yoğun fon aynı şey mi?

Her zaman değil. Tebliğ'e göre hisse senedi şemsiye fonuna bağlı fonlar, toplam değerinin en az %80'ini devamlı olarak yerli ve/veya yabancı ihraççıların paylarına yatırır. Hisse senedi yoğun fon niteliği ise daha dar bir şarta bağlıdır: %80'in Borsa İstanbul'da işlem gören paylardan oluşması gerekir.

Bu nedenle portföyünü ağırlıklı olarak yurt dışı hisselere ayıran bir fon, adında "hisse senedi" geçse de hisse senedi yoğun fon sayılmaz ve stopajda %0 oranından yararlanamaz. Aradaki farkı en hızlı gösteren işaret, unvanın sonundaki "(Hisse Senedi Yoğun Fon)" ibaresidir.

Hisse senedi yoğun fonda stopaj oranı

Fon kazancının vergilendirilmesinde belirleyici olan, fonun türü ve payların alış tarihidir. Ekim 2026 itibarıyla gerçek kişiler için tablo şöyledir:

Hisse senedi yoğun fonlar: %0. Bir sonraki maddedeki serbest fonlar bu oranın dışındadır.
TEFAS'ta işlem görmeyen hisse senedi yoğun serbest fonlar: 27 Mart 2026'da Resmî Gazete'de yayımlanan 11107 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile, bu tarihten itibaren alınan payların kazancına %17,5 uygulanır. Daha önce alınan paylarda %0 oranı korunur.
Değişken, karma, serbest ve diğer fonlar: 9 Temmuz 2025 ve sonrasında alınan paylar için genel oran %17,5'tir. İki yıldan uzun süre elde tutulan girişim sermayesi ve gayrimenkul yatırım fonu paylarında oran %0'dır.
En az %51'i Borsa İstanbul hissesinden oluşan fonlar: Portföyü sürekli olarak bu şartı sağlayan bir fonun payları bir yıldan uzun süre elde tutulduktan sonra satılırsa kazanç stopaja tabi değildir. 4 Aralık 2025 tarihli ve 7566 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikle, yalnızca nitelikli yatırımcılara satılan, TEFAS'ta işlem görmeyen ve oransal portföy sınırlamasına tabi olmayan fonlar bu istisnanın dışında bırakıldı.

Örnek: Varsayımsal bir yatırımcı 9 Temmuz 2025'ten sonra 100.000 TL'lik fon payı alıp bir yıl dolmadan 130.000 TL'ye satıyor olsun. Kazanç 30.000 TL'dir.

Fon TEFAS'ta işlem gören bir hisse senedi yoğun fonsa stopaj kesilmez ve 30.000 TL'nin tamamı yatırımcıda kalır. Aynı kazanç bir değişken fondan elde edilseydi 30.000 × 0,175 = 5.250 TL stopaj kesilir, net kazanç 24.750 TL olurdu. Karşılaştırma yalnızca vergi etkisini gösterir; iki fonun riski ve getirisi birbirinden farklıdır. Rakamlar varsayımsaldır.

Stopaj satış sırasında işleme aracılık eden banka veya aracı kurum tarafından kesilir ve gerçek kişiler için nihai vergidir. Alış tarihine göre oranların tamamı yatırım fonu stopaj oranları yazısında yer alıyor. Oranlar Cumhurbaşkanı kararlarıyla değişebilir; bu bölümdeki bilgiler Ekim 2026 itibarıyla geçerlidir.

Hisse senedi yoğun fonun değişken ve karma fondan farkı

Değişken fon: Tebliğ'e göre portföy sınırlamaları itibarıyla diğer fon türlerinin hiçbirine girmeyen fonlar değişken şemsiye fona bağlanır. Hisse oranı izahnamedeki stratejiye göre belirlenir ve yönetici piyasa koşullarına göre hisse ağırlığını artırıp azaltabilir. Hisse senedi yoğun fonda ise %80'lik taban, yöneticinin hisse oranını bunun altına indirmesine izin vermez.
Karma fon: SPK'nın Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber'ine göre karma fonlarda ortaklık payları, borçlanma araçları, kira sertifikaları, altın ve diğer kıymetli madenlerden en az ikisinin her biri fon toplam değerinin en az %20'si, birlikte en az %80'i olmalıdır. Karma bir fonun hisse ağırlığı yüksek olabilir, ancak Tebliğ hisse senedi yoğun fon niteliğini yalnızca hisse senedi şemsiye fonuna veya serbest şemsiye fona bağlı fonlara tanır; karma fon bu nedenle hisse senedi yoğun sayılmaz.

Vergide de fark doğar: değişken ve karma fonlarda genel oran uygulanır, %51 şartını sağlayanlarda ise bir yıllık elde tutma istisnası devreye girebilir.

Hisse senedi yoğun serbest fon nedir?

Serbest fonların katılma payları yalnızca nitelikli yatırımcılara satılabilir. Bu fonlar Tebliğ'in 17 ila 24. maddelerindeki oransal portföy sınırlamalarına tabi olmadan, fonun KAP sayfasında yer alan yatırım stratejisi ve limitleri içinde yatırım yapar. Tebliğ'in 25. maddesine göre unvanında "hisse senedi" ibaresi bulunan serbest fonlar, %80 şartını sağlamak kaydıyla serbest şemsiye fona bağlı hisse senedi yoğun fon olarak ihraç edilebilir.

Stopajda bu fonların TEFAS'ta işlem görüp görmediği belirleyicidir: TEFAS'ta işlem görenlerde oran %0'dır, işlem görmeyenlerde 27 Mart 2026 ve sonrasında alınan paylar için %17,5'tir. Ayrıca SPK'nın 28 Ağustos 2026 tarihli ve 52/1589 sayılı kararıyla Rehber'e serbest fonlar için yeni yatırım sınırları eklendi. Bunlar arasında, portföyün %5'inden fazlasını oluşturan araçların toplamının %20'yi aşamaması ve bir ihraççının fiili dolaşımdaki paylarına yapılabilecek yatırımın ihraççının fiili dolaşım oranına göre kademeli olarak sınırlanması bulunuyor. BIST 30 Endeksi'ne dahil paylar bu sınırlarda dikkate alınmaz; izahnamesinde belirli yatırım dönemi bulunanlar dışındaki mevcut fonların en geç 31 Aralık 2026'ya kadar kademeli olarak uyum sağlaması gerekir.

Hisse senedi yoğun fonların riskleri

Hisse piyasası oynaklığı: %80'lik taban, piyasa düştüğünde fonun ağırlıklı olarak nakde veya tahvile geçmesine izin vermez. Fon fiyatı Borsa İstanbul'daki hareketlere yakın biçimde dalgalanır.
Yoğunlaşma: Belirli bir sektöre veya endekse odaklanan fonlarda risk tek bir alanda toplanır.
Yüksek risk değeri: Fonların 1-7 arasındaki risk değeri geçmiş oynaklığa göre hesaplanır; hisse ağırlıklı fonlarda bu değer genellikle para piyasası ve borçlanma araçları fonlarından yüksektir.
Vergi avantajı getiri değildir: %0 stopaj yalnızca kazanç oluştuğunda anlam taşır; yönetim ücreti ve diğer giderler ise her durumda net getiriyi azaltır.

Bir fonun hisse senedi yoğun olup olmadığı nasıl anlaşılır?

Unvan: SPK Rehberi'ne göre hisse senedi yoğun fonların unvanının sonunda "(Hisse Senedi Yoğun Fon)" ibaresi yer alır. Fonun TEFAS ve KAP sayfalarındaki tam unvanı esas alınmalıdır.
İzahname: İzahname, fonun yatırım stratejisini ve hisse senedi yoğun fon niteliğini gösterir; strateji %80 şartıyla uyumlu olmalıdır. Serbest fonlarda strateji ve limitler fonun KAP sayfasında ilan edilir.
TEFAS'ta işlem görme durumu: Fonun TEFAS'ta işlem görüp görmediği özellikle serbest fonlarda uygulanacak stopaj oranını belirler.
Portföy dağılım raporu: Fonların KAP'ta yayımladığı aylık portföy dağılım raporları hisse oranını gösterir. Rapor ay sonunun fotoğrafıdır; şart ise günlük olarak aranır. Bu bildirimlerin nerede bulunduğu KAP bildirimleri yazısında anlatılıyor.

Fon türü, seçimde dikkate alınan ölçütlerden yalnızca biridir; gider oranı, risk değeri ve portföy yapısı gibi diğer ölçütler yatırım fonu seçerken nelere bakılır yazısında ele alınıyor. Fiva'da yatırım fonları piyasalar ekranında listelenir ve fon karşılaştırma ile tarama araçlarıyla yan yana incelenebilir; uygulama alım-satım yapmaz ve yatırım tavsiyesi vermez.

Sık sorulan sorular

Hisse senedi yoğun fonda stopaj var mı?

Ekim 2026 itibarıyla gerçek kişiler için oran %0'dır. İstisna, TEFAS'ta işlem görmeyen hisse senedi yoğun serbest fonlardır: bu fonlarda 27 Mart 2026 ve sonrasında alınan payların kazancına %17,5 uygulanır. Oranlar değişebilir; güncel durum Resmî Gazete'deki kararlardan kontrol edilmelidir.

%80 oranı ne sıklıkla kontrol edilir?

Tebliğ, şartın devamlı olarak ve günlük bazda sağlanmasını arar. Aylık portföy dağılım raporu yalnızca ay sonundaki durumu gösterir, kuralın uygulanma sıklığını göstermez.

Yabancı hisse senedi fonları hisse senedi yoğun sayılır mı?

Hayır. %80'lik orana yalnızca Borsa İstanbul'da işlem gören paylar ve Tebliğ'de sayılan bazı türev ve fon yatırımları dahil edilir. Ağırlıklı olarak yurt dışı hisselere yatırım yapan fonlar hisse senedi fonu olabilir, ancak hisse senedi yoğun fon değildir.

Hisse senedi yoğun fon ile değişken fon arasındaki fark nedir?

Hisse senedi yoğun fonda Borsa İstanbul paylarının oranı en az %80'de tutulmak zorundadır. Değişken fonda böyle bir taban yoktur; dağılım izahnamedeki stratejiye göre değişir ve kazanca genel stopaj oranı uygulanır.

Kaynaklar

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Örneklerdeki rakamlar varsayımsaldır; belirli bir fon veya hisse için öneri değildir.