Bileşik getiri hesaplama
Bileşik getiri ve bileşik faiz hesaplama: başlangıç tutarı, aylık yatırım ve beklenen getiri varsayımıyla birikiminizin dönem sonu değerini hesaplayın.
Bileşik getiri hesaplama, bir yatırımın her dönem ürettiği getirinin anaparaya eklenip sonraki dönemde kendisinin de getiri üretmesiyle oluşan büyümeyi ölçer. Yukarıdaki araç, başlangıç tutarını ve her ay eklenen düzenli yatırımı, varsayılan yıllık getiriyle aylık bileşik olarak büyütür; dönem sonu tahmini değeri, toplam yatırılan tutarı ve toplam getiriyi gösterir. Enflasyon varsayımı girilirse sonucun bugünkü parayla karşılığı da hesaplanır.
Bileşik getiri formülü
Araç önce yıllık getiriyi, on iki ay bileşik işletildiğinde tam olarak o yıllık orana ulaşan aylık orana çevirir:
Aylık oran (r) = (1 + yıllık getiri)^(1/12) − 1
Ardından başlangıç tutarı ve ay sonlarında eklenen düzenli yatırımlar için şu formülü uygular:
Dönem sonu değer = P × (1 + r)^n + A × ((1 + r)^n − 1) ÷ r
- P: başlangıç tutarı
- A: her ay sonunda eklenen tutar
- r: aylık bileşik oran
- n: ay sayısı (yıl × 12)
Toplam yatırılan tutar P + A × n, toplam getiri ise dönem sonu değer ile toplam yatırılan tutar arasındaki farktır. Enflasyon varsayımı girildiğinde dönem sonu değer (1 + enflasyon)^yıl ile bölünerek bugünkü satın alma gücüne indirgenir.
Örnek hesaplama
Örnek: Varsayımsal olarak 50.000 TL başlangıç tutarı, her ay sonunda 5.000 TL ek yatırım, yıllık %30 beklenen getiri ve 5 yıl süre girilsin. Ara değerler yuvarlanmıştır.
Aylık oran: 1,30^(1/12) − 1 = 0,022104, yani yaklaşık %2,21. Altmış aylık büyüme katsayısı: 1,30^5 = 3,7129.
Başlangıç tutarının büyümesi: 50.000 × 3,7129 = 185.646,50 TL. Aylık yatırımların büyümesi: 5.000 × (3,7129 − 1) ÷ 0,022104 = 5.000 × 122,7323 = 613.661,49 TL.
Dönem sonu tahmini değer: 799.307,99 TL. Toplam yatırılan tutar: 50.000 + 60 × 5.000 = 350.000 TL. Toplam getiri: 449.307,99 TL.
Aynı örnekte yıllık %25 enflasyon varsayılırsa bugünkü parayla değer 799.307,99 ÷ 1,25^5 = 799.307,99 ÷ 3,0518 = 261.917,24 TL olur. Nominal tutar 350.000 TL'nin iki katından fazla görünse de satın alma gücündeki artış çok daha küçüktür.
Varsayımlar ve sınırlar
- Sabit getiri gerçekçi değildir. Hisse, fon ve altın gibi araçların getirisi yıldan yıla, hatta aydan aya değişir; bazı yıllar negatif olabilir. Düzenli yatırım yapıldığında getirilerin sırası da sonucu etkiler. Araç bir tahmin üretmez, girilen varsayımın matematiksel sonucunu gösterir.
- Vergi ve masraflar hesaba katılmaz. Stopaj, fon yönetim ücreti ve aracı kurum komisyonu gerçek sonucu düşürür. Fon kazançlarındaki kesintiler için yatırım fonu stopaj oranları yazısına bakılabilir.
- Aylık yatırımlar ay sonunda eklenir. Ay başında yatırılan tutarlar bir ay daha fazla büyüdüğü için sonuç biraz daha yüksek çıkar.
- Enflasyon ayrı bir varsayımdır. Yüksek enflasyon dönemlerinde nominal büyüme yanıltıcı olabilir; aradaki farkı reel getiri yazısı açıklar, reel getiri hesaplama aracı ise tek bir dönemin getirisini enflasyondan arındırır.
Enflasyon varsayımı için TÜİK'in her ay açıkladığı TÜFE verisi bir başlangıç noktasıdır: Eylül 2026 itibarıyla yıllık TÜFE artışı %29,73 olarak açıklandı. TCMB'nin aylık Piyasa Katılımcıları Anketi'ndeki enflasyon beklentileri ileriye dönük bir ölçüt sunar. Bu oranlar her ay güncellenir ve gelecek dönemler için garanti değildir.
Getiri varsayımı seçerken geçmiş getiriler yol gösterici olabilir, ancak geleceğin göstergesi değildir. Fiva'daki fon karşılaştırma ekranları ve getiri yarışı grafiği, farklı fonların geçmiş performansını aynı dönem üzerinden kıyaslamak için kullanılabilir.
Sık sorulan sorular
Bileşik faiz ile bileşik getiri aynı şey midir?
Matematik aynıdır; fark kullanılan kelimededir. Mevduat ve tahvil gibi araçlarda oran önceden bellidir ve "faiz" denir; hisse, fon veya altında oran önceden bilinmez ve "getiri" denir. Araç her iki durumda da kullanılabilir, ancak hisse ve fon için girilen oran yalnızca bir varsayımdır.
Yıllık getiriyi 12'ye bölmek neden farklı sonuç verir?
%30'u 12'ye bölmek aylık %2,5 verir; bu oran on iki ay bileşik işletildiğinde yıllık %34,49'a ulaşır. Yukarıdaki örnekte bu yöntem dönem sonu değeri 799.307,99 TL yerine 899.947,44 TL gösterir. Araç bu yüzden (1 + yıllık getiri)^(1/12) − 1 formülünü kullanır; aylık %2,21 oranı on iki ayda tam olarak %30'a karşılık gelir.
Aylık yatırım ay başında yapılırsa sonuç değişir mi?
Değişir. Her katkı bir ay daha fazla büyüdüğünden aylık yatırımların büyümesi (1 + r) ile çarpılır. Örnekteki 613.661,49 TL, 627.226,14 TL'ye; dönem sonu değer ise 812.872,64 TL'ye çıkar. Fark vardır ama uzun vadede getiri varsayımının etkisi yanında küçüktür.
Para kaç yılda ikiye katlanır?
Pratik bir yaklaşım olan 72 kuralına göre 72 ÷ yıllık getiri, paranın ikiye katlanma süresini yaklaşık verir: yıllık %30'da 72 ÷ 30 = 2,4 yıl. Tam hesap ln 2 ÷ ln 1,30 = 2,64 yıldır; kural yüksek oranlarda süreyi olduğundan kısa gösterir. Araçta aylık yatırımı 0 girerek tek bir tutarın büyümesi izlenebilir.
Kaynaklar
- TCMB, Tüketici Fiyatları (TÜİK fiyat endekslerinin aylık ve yıllık değişimleri)
- TCMB, Piyasa Katılımcıları Anketi
Sonuçlar girdiğiniz varsayımlara dayanır ve genel bilgilendirme amaçlıdır; yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Vergi oranları ve mevzuat değişebilir. Hesaplama tarayıcınızda yapılır, girdiğiniz değerler hiçbir yere gönderilmez.